سرب اغلب به عنوان یه سم مدرن شناخته میشه، ولی یه تحقیق جدید نشون داده که تقریباً ۲ میلیون ساله که ما و اجدادمون رو درگیر خودش کرده. از اون عجیبتر اینکه، مواجهه با سرب در واقع ممکنه به انسانها در برابر نزدیکترین خویشاوندانمون برتری داده باشه.
یه تیم بینالمللی از محققها، میزان سربِ ۵۱ تا دندون فسیل شدهی انسانتبارها رو که بین ۱۰۰ هزار تا ۱.۸ میلیون سال قدمت داشتن، تحلیل کردن.
نمونهها از هومو ساپینس (انسان هوشمند)، نئاندرتالها و چند تا گونه اولیه هومو، و همچنین خویشاوندان دورتر مثل استرالوپیتکوس، پارانتروپوس، ژیگانتوپیتکوس و گونههای فسیل شده اورانگوتانها و بابونها اومده بودن.
این تیم تو مقالهشون مینویسن: «ما سیگنالهای واضحی از مواجهه دورهای با سرب رو تو ۷۳ درصد از نمونهها (۷۱ درصد برای انسانتبارهای استرالوپیتکوس، پارانتروپوس و هومو) پیدا کردیم.»
خطرات مواجهه با سرب کاملاً مشخصه، ولی این تیم میگه که این خطرات ممکنه برای پسرعموهای نئاندرتال ما حتی بدتر هم بوده باشه.
اونا روی مینیمغزهای آزمایشگاهیای که یکی از دو نوع ژنی به اسم NOVA1 رو داشتن، تستهایی انجام دادن؛ یه نسخه که انسانهای مدرن دارن، و یکی که تو نئاندرتالها و بقیه گونههای منقرض شده پیدا شده.
ارگانوئیدهای مغزی با نوع ژن باستانی، اختلال قابل توجهی تو فعالیت ژنی به اسم FOXP2 داشتن؛ ژنی که پروتئین حیاتیای رو برای رشد گفتار و زبان کد میکنه. اما مغزهایی که نوع مدرن رو داشتن، آسیب کمتری نشون دادن.
آلیسون موتری، زیستشناس تکاملی از دانشگاه کالیفرنیا، سن دیگو، میگه: «این نتایج نشون میدن که نوع NOVA1 ما ممکنه در برابر اثرات مضر عصبی سرب، از ما محافظت کرده باشه.»
«این یه مثال فوقالعادهست که نشون میده چطور یه فشار محیطی، تو این مورد، مسمومیت با سرب، میتونسته باعث تغییرات ژنتیکیای بشه که بقا و توانایی ما برای برقراری ارتباط با زبان رو بهتر کرده، ولی الان هم روی آسیبپذیری ما در برابر مواجهه با سرب مدرن تأثیر میذاره.»
مسمومیت با سرب با یه سری مشکلات سلامتی جدی مثل اختلالات عصبی و بیماریهای قلبی-عروقی مرتبطه. فکر میکنن که به سلامت روان آسیب زده و ضریب هوشی کل نسلها رو پایین آورده و حتی نرخ جرم و جنایت رو هم زیاد کرده.
این مسمومیت معمولاً به عنوان یه مشکل سلامتی شناخته میشه که عمدتاً با فعالیتهای انسانی مثل معدنکاری و ذوب فلزات شروع شده و تا زمان انقلاب صنعتی حسابی داغ شده.
خیلی زود ما شروع کردیم به اضافه کردن سرب به رنگ و سوخت، که تأثیر سمیاش رو همه جا پخش کرد.
اما انسانتبارهای باستان، از طریق منابع طبیعی مثل فعالیتهای آتشفشانی، آتشسوزیهای جنگلی و فرآیندهای زمینشناسیای که غلظت سرب رو تو منابع غذا و آب زیاد میکنه، در معرض سرب قرار میگرفتن. و این برای گونههای مختلف، متفاوت بوده.
محققها تو این تحقیق جدید مینویسن: «دندونهای پارانتروپوس روبوستوس به طور مداوم خطوط سرب کم و با سطح پایینی رو نشون میدادن، در حالی که استرالوپیتکوس آفریکانوس و هومو، مواجهههای مکررتری رو نشون میدن.»
«الگوهای مختلف مواجهه با سرب میتونه نشون بده که نوارهای سربِ پارانتروپوس روبوستوس نتیجه مواجهه حاد بوده (مثلاً آتشسوزی جنگلی)، در حالی که برای دو تا گونه دیگه، که میدونیم رژیم غذایی متنوعتری داشتن، نوارهای سرب ممکنه به خاطر مواجهههای مکررتر، فصلی و غلظت بالاتر سرب از طریق فرآیندهای تجمع زیستی تو زنجیره غذایی بوده باشه.»
با اینکه این تحقیق به طور قطعی موفقیت تکاملی ما رو به سرب ربط نمیده، ولی یه چین و چروک جالب احتمالی رو تو تاریخ پیچیده ما با این فلز سنگین ایجاد میکونه.
Leave a Reply